Panel IV „Kapitał dla wielkich projektów i potencjału wykonawczego”
Skąd wziąć kapitał na wielkie inwestycje i jak zapewnić wykonawcom środki na ich realizację? Od tych pytań rozpoczęliśmy drugi dzień III Kongresu Budownictwa Polskiego.
Panel IV „Kapitał dla wielkich projektów i potencjału wykonawczego”, prowadzony przez Karola Tokarczyka z Polityki Insight, połączył rozmowę o finansach państwa z pytaniem o zdolność wykonawców do realizacji inwestycji.
Marek Zuber, ekonomista i analityk rynków finansowych z Akademii WSB, oszacował najważniejsze wydatki państwa do lat 2037–2038 na około 2,5 biliona złotych, w tym około 800 miliardów na zakupy obronne. Wśród pozostałych priorytetów wymienił energetykę, hydrotechnikę, kolej i infrastrukturę nowych technologii.
„To są lata już nie zwiększania wydatków socjalnych, ale zapewnienia finansowania tym kluczowym projektom” — podkreślił.
W jego ocenie Polska ma możliwość dalszego zwiększania zadłużenia, ale wymaga to uwzględnienia gotowości inwestorów do pożyczania pieniędzy oraz kosztów obsługi długu. Wskazał przy tym wyraźny warunek: „Ten dodatkowy dług już będzie szedł na inwestycje”.
Ostrzegał też przed odkładaniem realizacji projektów. Przesuwanie terminów może prowadzić do kolejnych spiętrzeń, zamiast zapewniać branży stabilny strumień zamówień.
Mateusz Walewski, Dyrektor Departamentu Badań i Analiz BGK, zwrócił uwagę na mocne strony polskiej gospodarki, ale również ograniczoną przestrzeń fiskalną. Podkreślił potrzebę poszukiwania innych źródeł finansowania oraz ostrożnego, profesjonalnego rozwijania partnerstwa publiczno-prywatnego.
Z perspektywy firm samo zabezpieczenie budżetu inwestycji nie rozwiązuje problemu. Paweł Nogalski, CFO Grupy Unibep, mówił o finansowaniu całego łańcucha realizacji i limitach gwarancyjnych, które mogą stać się wąskim gardłem przy rekordowych portfelach zamówień.
„To nie jest tak, że jak firma wygrywa duży kontrakt, to ma zapewnione finansowanie” — zaznaczył Tomasz Rakowski, Członek Zarządu PORR. Wskazał na uczciwy podział ryzyk, przewidywalne płatności, zaliczki i finansowanie podwykonawców oraz dostawców.
Do tego nawiązała Katarzyna Grysińska, Wiceprezes Zarządu PIB Broker: skali projektów musi odpowiadać zdolność ubezpieczeniowa i gwarancyjna rynku. O podziale ryzyk warto rozmawiać jeszcze przed rozstrzygnięciem przetargu.
Dariusz Kolasa, Członek Zarządu STRABAG, postulował konsekwentne wzmacnianie kapitału wykonawców, rozwój instrumentów finansowania inwestycji z ich udziałem oraz przygotowanie projektów PPP, które pomogłyby wypracować praktykę dla kolejnych przedsięwzięć.